از زمان آشكار شدن گزارش دستگاه‌هاي اطلاعاتي امريكا تاكنون چند روزي بيش نمي‌گذرد، در همين زمان كوتاه تحليل‌ها، ديدگاه‌ها و برداشت‌هاي گوناگون از اين گزارش منتشر شده است.

اساس اين گزارش بر شنود مكالمات تني چند از فرماندهان ارشد نظامي جمهوري اسلامي ايران استوار است كه در اين گزارش اين فرماندهان نظامي شكايت و نارضايتي خود را از تصميم مقامات سياسي كشور مبني بر دنبال نكردن برنامه هسته‌اي تسليحاتي اعلام كرده‌اند.
اين ادعا در گزارش دستگاه‌هاي اطلاعاتي امريكا مورد استناد قرار گرفته و بر آن نيز تأكيد شده است.
اما در اين ميان، مواضع متفاوت مقامات ارشد سياسي كشور جاي تأمل و بررسي است.
به نظر مي‌رسد اتخاذ سريع موضع از سوي مقامات سياسي كشورمان در قبال اين گزارش و ارزيابي مثبت گزارش سازمان‌هاي جاسوسي آمريكا درباره‌ي پرونده هسته‌اي ايران از سوي مقامات كشورمان نشان مي‌دهد كه مطالعه‌ي دقيق و عميقي بر روي گزارش صورت نگرفته است.
اين گزارش داراي مطالبي است كه نشان مي‌دهد بر اساس يك سناريوي از پيش طراحي شده تهيه شده است.
ابتدا در اين گزارش ادعا شده كه اين اطلاعات بر اساس شنود مكالمات مقامات سياسي و فرماندهان نظامي به دست آمده است و روزنامه انگليسي گاردين در همين زمينه نوشته است: شنود مكالمات فرماندهان نظامي ايران را دستگاه اطلاعاتي بريتانيا انجام داده و در اختيار امريكا گذاشته است.
اين موضوع نيز از اهميت ويژه‌اي برخوردار است كه دستگاه‌هاي اطلاعاتي و امنيتي جمهوري اسلامي ايران بايد نسبت به اين ادعا واكنش نشان داده و پاسخ لازم را به اين ادعا ارائه دهند.
همچنين در اين گزارش تصريح شده است كه فرماندهان نظامي جمهوري اسلامي ايران بر دستيابي ايران به سلاح هسته‌اي تأكيد داشته‌اند و حتي به صراحت در اين گزارش آمده است كه اين فرماندهان نظامي شكايت و نارضايتي خود را از اين امر و تصميم بيان كرده‌اند.
گرچه در اين گزارش عنوان شده كه ايران در اواخر سال 2003 ميلادي تصميم گرفته است كه برنامه‌ي طراحي سلاح ‌اتمي و ساخت كلاهك هسته‌اي براي موشك‌هاي ايراني را متوقف كند اما در ضمن در اين گزارش بر اين موضوع كه ايران پيش از اين اقداماتي را براي دستيابي به سلاح هسته‌اي انجام داده مورد تأكيد قرار داده شده است.
در همين حال تحليلگران خارجي بر اساس همين ادعا كه در اين گزارش قيد شده، بيان مي‌كنند حال كه بر اساس اطلاعات سازمان‌هاي جاسوسي امريكا ايران در زمينه توليد سلاح هسته‌اي پيش از اين فعاليت داشته است، اكنون نيز نمي‌توان به جمهوري اسلامي ايران اعتماد كرد و هر آن ممكن است كه مقامات ايراني سياست خود را تغيير داده و به فعاليت هسته‌اي غيرصلح آميز روي بياورند.
ابراز خوشحالي از اين گزارش از سوي برخي مسئولين كشورمان زود هنگام بود. صرفاً به خاطر اين كه دراين گزارش عنوان شده كه ايران از اواخر سال 2003 ميلادي دست از فعاليت‌هاي غيرصلح‌آميز هسته‌اي خود برداشته نمي‌تواند ملاك واكنش و موضع‌گيري مثبت در قبال اين گزارش باشد.
اين در حالي است كه دولت امريكا پس از اين گزارش نيز اعلام كرد كه همچنان سياست خود را براي فشار به ايران از راه تحريم ادامه خواهد داد.
موضع رژيم صهيونيستي درباره اين گزارش نيز قابل توجه است؛ گزارش سازمان‌هاي جاسوسي آمريكا مقامات رژيم صهيونيستي را دچار شگفتي كرده است، چون بر اساس گزارش‌هاي اطلاعاتي اين رژيم كه خود بيش از 200 كلاهك هسته‌اي دارد‌، ‌ايران تا پايان سال 2009 ميلادي قادر خواهد بود سلاح اتمي توليد كند.
وزير خارجه انگليس نيز در موضع‌گيري خود كه تحت عنوان مقاله‌اي در روزنامه فايننشال تايمز به چاپ رسيد، ضمن اشاره به فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران به موارد ديگري اشاره كرده و مدعي شد؛ در عين حال آنها (ايران) به پشتيباني خود از تروريسم ادامه مي‌دهند و عليرغم آن كه ثبات و امنيت در هر دوي اين كشورها به نفع ايران است، به گروه‌هاي معارض در عراق و افغانستان ياري مي‌رسانند، همچنين دولت ايران با عدم احترام به حقوق بشر و آزادي‌هاي سياسي، به مردم خود نيز خيانت مي‌كند.
اين اتهامات و انتقادات در حالي عليه ايران مطرح مي‌شود كه بارها مقامات ارشد عراقي و افغانستاني تأكيد كرده‌اند كه جمهوري اسلامي ايران هيچگونه كمكي به نيروهاي تروريسم در خاك كشورشان نكرده‌اند.
جورج بوش نيز در واكنشي به اين گزارش، خواهان آن شد كه جمهوري اسلامي ايران درباره اهداف هسته‌اي خود توضيح دهد.
وزير خارجه امريكا نيز در پي انتشار گزارش سازمان‌هاي جاسوسي آمريكا اين گزارش را گشايشي براي ايران دانست و تأكيد كرد كه به ايراني‌ها مي‌گويم از گشايشي كه برابرتان قرار گرفته براي تعليق كار بر روي چرخه سوخت استفاده كنيد.
رايس همچنين در ادامه موضع‌گيري خود تصريح كرد كه كاهش فشارها عليه ايران اشتباه بزرگي خواهد بود، زيرا گزارش جامعه اطلاعاتي امريكا گفته است كه تهران در سال 2003 ميلادي برنامه‌ي ‌هسته‌اي خود را متوقف كرده است، به همين دليل ،اعمال فشار براي رسيدن به سومين قطعنامه تحريم شوراي امنيت سازمان ملل عليه تهران ادامه خواهد يافت.
علي ‌اكبر ولايتي مشاور مقام معظم رهبري در امور بين‌الملل در تحليلي كه در جمع دانشجويان دانشگاه فردوسي مشهد درباره گزارش اخير ارائه داد، اظهار داشت: نبايد زياد به اين گزارش‌ها دل خوش كنيم اگر قرار باشد با گزارش‌هاي مثبت خوشحال و با گزارش‌هاي منفي ناراحت شويم، در واقع «استاندارد دوگانه» را پذيرفته‌ايم.
علي لاريجاني دبير سابق شورايعالي امنيت ملي كشورمان نيز دولتمردان و تصميم سازان را از اغراق گويي در باره گزارش اخير سازمان‌هاي اطلاعاتي و جاسوسي آمريكا برحذر داشت و از آنها خواست كه افراط و تفريط نداشته باشند.
به طور يقين بايد به دو مسئله در اين باره پاسخ داده شود كه اولاً چرا درباره اينگونه مواضع و گزارش‌هايي كه نسبت به برنامه‌هاي هسته‌اي ايران اتخاذ مي‌شود، مواضع دو گانه و حتي چندگانه از سوي برخي مسئولين و دست‌اندركاران سياست خارجي اعمال مي‌شود و دوماً مراكز اطلاعاتي و امنيتي نيز بايد درباره ادعاي انگليس مبني بر شنود مكالمات فرماندهان نظامي ايران توسط دستگاه اطلاعاتي آن كشور پاسخ دهند.
اگر اين گزارش دقيق، درست و قابل استناد باشد مي‌تواند به عنوان اين موضوع تلقي گردد كه دستگاه جاسوسي آمريكا و انگليس توانسته‌اند به دنياي برنامه هسته‌اي ايران نفوذ كنند. البته اين چيزي است كه چه آنها و چه بسياري از دستگاه‌هاي اطلاعاتي جهان تاكنون از انجام آن ناتوان بوده‌اند.
در حال حاضر احساس مي‌شود كه سياستمداران كاركشته بايد پاسخي قاطع و مستند به اين گزارش ارائه دهند و برنامه هسته‌اي ايران را از اين كه نظاميان در آن دست داشته‌اند مبرا سازند. موضوعي كه بر اساس گزارش البرادعي از 18سال پيش وجود داشته است يعني عدم انحراف ايران از فعاليت‌هاي هسته‌اي صلح آميز.